Stok Yönetimi 101

Toptancının bilançosunda stok genellikle en büyük varlık kalemidir — toplam aktiflerin %40-60'ını oluşturabilir. Bu nedenle stoku iyi yönetmek, aslında işletme sermayesini iyi yönetmek demektir. Yanlış stok yönetiminin iki yüzü vardır: 1) Fazla stok: Nakit depoya bağlı kalır, depolama maliyeti artar, bazı ürünler değer kaybeder (gıda, moda). 2) Yetersiz stok: Müşteri siparişleri karşılanamaz, satış fırsatı kaçar, müşteri başka tedarikçiye gider. Hedef: minimum maliyetle maksimum satış karşılama oranına ulaşmak. Siparix anlık stok görünümü ve uyarılarıyla bu dengeyi korumanıza yardımcı olur.

Stok Devir Hızı = Dönem Satışları (adet) / Ortalama Stok Miktarı (adet). Örnek: Aylık 500 tişört satıyorsunuz, depoda ortalama 250 tişört bulunduruyorsunuz. Devir hızı = 500 / 250 = 2. Bu stoğun ayda 2 kez döndüğü anlamına gelir. Sektöre göre sağlıklı devir hızları: Gıda (taze) — aylık 8-12, Gıda (kuru) — aylık 4-6, Tekstil — aylık 2-4, Elektronik — aylık 1-3, Mobilya — aylık 0.5-1. Devir hızınız düşükse: Ölü stok tespit edin, indirimli kampanya yapın, alım miktarlarını düşürün, stok çeşitliliğini daraltın. Siparix raporları ürün bazında devir hızını otomatik hesaplar.

ABC analizi 3 adımda uygulanır: 1) Veri toplama: Tüm ürünlerin son 3-6 aydaki satış değerini (adet × fiyat) listeleyin. 2) Sıralama ve yüzde hesaplama: En yüksek satışlıdan en düşüğe sıralayın, her ürünün toplam satış içindeki kümülatif yüzdesini hesaplayın. 3) Sınıflandırma: İlk %70-80 değeri oluşturan ürünler A grubu; %15-20 arası B grubu; kalan %5-10 C grubudur. A grubu ürünler için: Stok asla bitmemeli, güçlü tedarikçi ilişkisi kurulmalı, promosyon önceliği verilmeli. C grubu için: Minimum stok tutun veya sadece siparişe göre alın. Siparix ABC analizi raporunu otomatik üretir.

Minimum stok (yeniden sipariş noktası) formülü: Minimum Stok = (Günlük Ortalama Satış × Tedarik Süresi) + Emniyet Stoğu. Adım adım: 1) Günlük ortalama satışı hesaplayın (son 30 günlük toplam / 30). 2) Tedarikçinizin kaç günde ürün teslim ettiğini belirleyin. 3) Emniyet stoğunu ekleyin: Emniyet Stoğu = Günlük Maks. Satış × Maks. Tedarik Süresi − Günlük Ort. Satış × Ort. Tedarik Süresi. Örnek: Günlük 20 tişört satıyorsunuz, tedarikçi 5 günde teslim ediyor, emniyet tamponu 30. Minimum stok = (20 × 5) + 30 = 130 adet. Stok 130 adede düşünce sipariş vermelisiniz. Siparix'te bu eşiği ürün kartına girebilir, otomatik uyarı alabilirsiniz.

Stok sayımı (envanter) iki türde yapılır: 1) Tam sayım: Tüm depodaki tüm ürünler tek seferde sayılır. Yılda 1-2 kez yapılır. İş durabilir. 2) Döngüsel sayım: Her hafta A grubu ürünlerin bir kısmı sayılır, tüm ürünler yıl boyunca sistematik sayılır. Daha az kesinti. Sayım adımları: Sayım listesi çıktısı alın (Siparix'ten). Depodaki fiziksel miktarları say. Sisteme girin. Farkları tespit edin (artı/eksi). Fark nedenlerini araştırın (fire, hırsızlık, kayıt hatası). Düzeltmeleri sisteme işleyin. Barkod okuyucu ile sayım çok hızlanır: okuyucu ile tarara tarara saymak, kağıda işaretlemekten 5x daha hızlıdır.

Excel ile stok yönetimi ne zaman yetersiz kalır? 1) 100+ farklı ürün var. 2) Birden fazla kişi stok güncelleme yapıyor. 3) Stok ve satış arasındaki bağlantı elle yapılıyor. 4) Veresiye takibi ayrı bir Excel'de. 5) Rapor almak için saatler geçiyor. Bu durumların 2'si sizde varsa POS yazılımına geçiş zamanı gelmiştir. Siparix'e geçiş nasıl yapılır: Mevcut ürün listenizi Excel'de hazırlayın (ad, barkod, alış/satış fiyatı, stok miktarı, kategori). Siparix CSV şablonuna uyarlayın. Tek seferde toplu import yapın. Bir günde tam geçiş tamamlanabilir.