Takviye Gıda Toptancılığında Kritik Sorumluluklar
Takviye edici gıda (vitamin, mineral, protein tozu, bitkisel takviye) sektörü, Türkiye'de hızla büyüyen ve sıkı mevzuat gerekliliklerine tabi olan bir alandır. Bu sektörde toptancı olmak yalnızca bir ticari aktivite değil, aynı zamanda tüketici sağlığına karşı ciddi bir sorumluluk üstlenmek anlamına gelir.
Son kullanma tarihi (SKT) ve lot numarası takibi bu sorumluluğun merkezinde yer alır.
Son Kullanma Tarihi Neden Bu Kadar Kritiktir?
- Tüketici sağlığı: SKT geçmiş ürünlerin tüketimi ciddi sağlık riskleri yaratabilir
- Yasal yükümlülük: Gıda mevzuatı SKT geçmiş ürünlerin satışını yasaklar; ihlal ağır cezalara yol açar
- Müşteri güveni: SKT'si yakın ürün satan toptancı müşteri kaybeder
- İade maliyeti: Müşteri SKT yakın ürünü iade ettiğinde hem ürün kaybı hem lojistik maliyet doğar
Lot (Parti) Takibinin Önemi
Lot numarası, aynı üretim partisinden çıkan tüm ürünlerin paylaştığı tanımlayıcıdır. Lot takibinin kritik önemi şu senaryolarda ortaya çıkar:
Geri Çağırma (Recall) Yönetimi
Üretici belirli bir üretim partisinde sorun tespit ederse geri çağırma ilan eder. Lot takibi yapan toptancı, hangi müşterisine bu lottan sattığını anında tespit eder ve geri toplama sürecini hızlı yönetir. Lot takibi yapmayan toptancı ise tüm müşterilere ulaşmak zorunda kalır.
Şikayet Yönetimi
Müşteri belirli bir ürünle ilgili şikayet bildirdiğinde, lot numarasıyla üretim kaydına ulaşmak sorunun kaynağını bulmayı sağlar.
Stok Rotasyonu (FEFO)
"First Expired, First Out" prensibi: SKT'si en yakın ürün önce satılmalıdır. Lot bazlı stok takibi bu prensibi uygulamanın tek yoludur.
Lot ve SKT Takibi Nasıl Yapılır?
Ürün Giriş Aşaması
Tedarikçiden her parti geldiğinde:
- Lot numarası sisteme girilir
- Son kullanma tarihi girilir
- Bu lotun geldiği tarih kaydedilir
- Depo lokasyonu atanır
Siparix lot bazlı stok girişini destekler. Aynı ürünün farklı lotları ayrı ayrı yönetilir.
Satış Aşaması
FEFO prensibiyle satış yapılırken:
- Sistem, SKT'si en yakın lotu önce gösterir
- Satış faturasına lot numarası işlenir
- Müşteri hangi lot numaralı ürünü aldığını bilebilir
SKT Uyarı Sistemi
Siparix içinde her ürün için SKT uyarı eşiği tanımlanabilir. Örneğin "SKT'ye 60 gün veya daha az kalan ürünler için uyarı ver" ayarıyla, zaman kritik ürünler önceden tespit edilir ve indirimli satış veya iade planı oluşturulur.
SKT Yönetimi için Stratejiler
FEFO Uygulaması
Depoda ürünler SKT'ye göre konumlandırılır: SKT yakın ürünler öne, uzak ürünler arkaya. Barkod okutma sistemiyle FEFO uygulaması zorlanmadan yapılır.
SKT Bazlı İndirim Kampanyası
SKT'ye 60-90 gün kala özel indirim kampanyası başlatmak, ürünü zamanında satmanın en etkili yoludur.
Düzenli SKT Audit
Aylık veya haftalık olarak depodaki tüm ürünlerin SKT'si kontrol edilmeli; tehlike eşiğine gelenler işaretlenmelidir.
Yasal Gereklilikler
Takviye gıda toptancıları için mevzuat gereklilikleri:
- Türkiye Gıda Güvenliği ve Tarım Bakanlığı denetimleri
- Ürün etiketleme standartları (SKT, lot no, üretici bilgisi)
- Depolama koşulları (sıcaklık, nem, ışık)
- İthal ürünler için gıda ithali belgeleri ve Tarım Bakanlığı onayı
Sonuç
Takviye gıda toptancılığında lot ve SKT takibi hem yasal bir zorunluluk hem de işletme sağlığının güvencesidir. Siparix ile lot bazlı stok yönetimi, SKT uyarı sistemi ve FEFO uygulamasını entegre bir platformda yönetebilirsiniz. Bu sistemi kurmak yalnızca riski azaltmaz; aynı zamanda müşteri güvenini ve sektördeki itibarınızı güçlendirir.