Yanlış Eleman En Pahalı Yatırımdır
Tekstil toptancısı Cengiz Bey, 2 yıl boyunca çok sayıda kasiyer değiştirdi. Her defasında eğitim verdi, alıştırdı, ayrıldı. Kaybettiği zaman ve parayla çok şey yapabilirdi.
Yanlış eleman sadece maaşı götürmez. Müşteri ilişkisini mahveder, hataları sisteme gömülü kalır, eğitim vakti boşa gider, işten çıkarma süreci stres yaratır.
Doğru elemanı bulmak bu kadar önemlidir. Ama "doğru eleman" sihirli bir profil değil, doğru seçim ve eğitim sürecinin ürünüdür.
Hangi Pozisyon Ne Arar?
Kasiyer / Satış Elemanı
Toptancının müşteri temas noktasında çalışan en kritik pozisyon. Bu kişi hem yazılımı kullanmalı hem de müşteriye güven vermelidir.
Aranacak özellikler:
- Temel aritmetik: Para üstü, yüzde, fiyat hesabı hatalar olmadan yapabilmeli
- Sabır: Toptancı müşterisi kararsız, uzun konuşan, çok soru soran olabilir
- Hızlı öğrenme: Yazılımı ve ürün kataloğunu kısa sürede sindirmeli
- Dürüstlük: Kasa ile temas eden biri; bu özellik referans kontrolüyle doğrulanmalı
- Deneyim: Faydalıdır ama zorunlu değil. Öğrenebilen biri, deneyimli ama öğrenmek istemeyen birinden iyidir.
Depo Elemanı
- Fiziksel kondisyon: Kasa taşıma, raf yükleme, paketleme
- Dikkat: Yanlış ürün, yanlış adet, yanlış etiket müşteri şikayetine dönüşür
- Barkod ve stok sistemi kullanımı
- Takım çalışması: Depo tek kişiyle işlemez
Satış Temsilcisi (Sahaya Giden)
- İletişim becerisi: Müşteriyi dinleyebilmeli ve ikna edebilmeli
- Araç kullanımı: B sınıfı ehliyet neredeyse zorunlu
- Sektör bilgisi: Ürünü tanıyan satışçı güven verir
- Öz motivasyon: Sahada kendi kendini yönetebilmeli
İşe Alım Süreci: Adım Adım
Adım 1: İlan Yayınlama
- Kariyer.net, LinkedIn, İşkur
- Esnaf çevresi aracılığıyla tavsiye (çoğu küçük toptancı bu yolu tercih eder)
- Kapıdan gelen başvuru (özellikle esnaf bölgelerinde yaygın)
İlanda şunları net yazın: Pozisyon adı, çalışma saatleri, varsa prim sistemi, deneyim beklentisi. Belirsiz ilan, uyumsuz başvuru demektir.
Adım 2: Başvuru Filtreleme
CV veya basit form ile ön filtreleme yapın. "Neden bu işi istiyorsunuz?" sorusu bile motivasyonu anlamanıza yardımcı olur.
İlk filtreden 3-5 aday seçin.
Adım 3: Kısa Mülakat (20-30 dakika)
Oturup sohbet edin. Şu soruları sorun:
- "Daha önce benzer bir işte çalıştınız mı? Anlatsanız."
- "Müşteri sinirlense nasıl davranırsınız?"
- "Yoğun dönemde çok iş birikiyor. Nasıl başa çıkarsınız?"
- "Bu işte ne kadar kalmayı düşünürsünüz?"
Cevaplardan çok adayın iletişim tarzını, ses tonunu ve bakışını gözlemleyin.
Adım 4: Ücretli Deneme Günleri
Sözlü mülakata güvenmeyin. 2-3 gün ücretli deneme her şeyi ortaya koyar.
Deneme sürecinde gözlemleyin:
- Müşterilerle nasıl iletişim kuruyor?
- Yazılımı ne kadar hızlı kavrıyor?
- Hata yapınca nasıl tepki veriyor?
- Yoğun anda sakin mi kalıyor?
Adım 5: Referans Kontrolü
Kasiyer pozisyonu için özellikle önemli. Önceki işvereni arayın: "Bu kişi sizde çalıştı mı? Neden ayrıldı? Yeniden çalışır mıydınız?" Cevaplar çok şey söyler.
Eğitim Programı: İlk 2 Hafta
Gün 1-2: Oryantasyon
- İş yerini tanıma (depo, kasa, stok alanı)
- Ürünleri görme ve tanıma
- Temel iş akışını öğrenme (sipariş alımdan teslimata)
- Güvenlik ve depo kuralları
Gün 3-5: Yazılım Eğitimi
Siparix gibi basit ve odaklı bir yazılım 2-4 saatte temel düzeyde öğrenilir. Kapsamlı eğitim şart değil; satış ekranı, stok sorgulama ve fatura basımı önce.
Gün 6-8: Gözetimli Uygulama
Eğitimci yanında, eleman gerçek müşterilerle çalışır. Hata yaptığında düzeltin, ama müşteri ortamında sert davranmayın.
Hafta 2: Kademeli Bağımsızlaşma
Her gün biraz daha bağımsız bırakın. "Bu durumda ne yapardınız?" sorularıyla öğrenmeyi pekiştirin. Hafta sonunda bağımsız çalışabilmeli.
Siparix ile Hızlı Eğitim
Siparix'in sade arayüzü, yeni eleman eğitim süresini önemli ölçüde kısaltır. Karmaşık menüler, onlarca ekran yerine işlem odaklı akış benimsenmesi, elemanın ilk gün üretken olmaya başlamasını sağlar. Yazılım öğreniminde zorluk yaşayan eleman, sürecin diğer adımlarında da zorlanır; bu da seçim aşamasında bir ipucu olabilir.