Sabahın 7'sinde Merter sokaklarına girdiğinizde kendinizi bambaşka bir dünyanın içinde bulursunuz. Kamyonlar mal boşaltıyor, arabalar iki sıra çift park yapmış, esnaf kepenk açıyor. Bu kalabalığın içinde binlerce toptancı ve onlara mal satmaya gelen yüzlerce perakendeci var. Merter, İstanbul'un — ve dünyanın — en yoğun tekstil toptan merkezlerinden biri. Her gün 50.000'i aşkın ziyaretçiyle dolup taşan bu semtte başarılı olmak bilgi, sabır ve doğru sistem gerektiriyor.
Merter'i Anlayanlar Kazanıyor
Merter'de yaklaşık 3.000'in üzerinde tekstil toptancısı faaliyet gösteriyor. Kadın giyimden çocuk kıyafetine, iş giysisinden ev tekstiline, spor giyimden özel tasarım ürünlere kadar neredeyse her şeyi burada bulabilirsiniz. Bu çeşitlilik hem büyük bir fırsat hem de ciddi bir tuzak. Nereye gireceğinizi, kimi dinleyeceğinizi, hangi fiyatı kabul edip hangisini reddedeceğinizi bilmeden Merter'e girilen her gün kayıpla bitebilir.
Merter'de uzun yıllar alışveriş yapan esnaf şunu söylüyor: "İlk yıl para kaybedersin, ikinci yıl başabaş çıkarsın, üçüncü yıldan sonra kazanırsın." Bu söz abartılı değil. Piyasayı tanımak, güvenilir toptancıları bulmak, kalite-fiyat dengesini anlamak gerçekten zaman istiyor.
Hangi Sokak, Hangi Ürün?
Merter birbirine bağlı birkaç ana bölgeden oluşuyor. Her bölgenin kendine özgü ürün yoğunlaşması var:
Güven Sokak ve çevresi: Kadın üst giyim ağırlıklı. Bluz, tunik, elbise kategorisinde en geniş çeşitlilik burada. Küçük lot alımlar için uygun.
Tekstilkent: Büyük toptancıların bulunduğu, toplu alım için ideal yer. Genellikle minimum 12-24 adet koli alımı bekleniyor. Fiyatlar daha rekabetçi ama serbestçe giremezsiniz, randevu veya kart gerekebilir.
Çarşı içi, küçük dükkanlar: Hızlı teslimat ve küçük lot alım için ideal. Daha esnek ödeme koşulları bulunabiliyor. Fiyatlar biraz daha yüksek ama minimum miktar yok.
Mert Plaza ve çevre iş hanları: Daha kurumsal toptancılar. Sözleşmeli çalışma, katalog ürünler, mevsimlik koleksiyonlar.
Pratik tüyo: İlk alışverişte bölgeyi gezip tanıyın, aceleyle alım yapmayın. Aynı ürünü 3-4 farklı dükkan gezin, fiyat karşılaştırması yapın.
Fiyat Müzakeresi Sanatı
Merter'de liste fiyatı müzakerenin başlangıç noktasıdır, bitişi değil. Piyasada yerleşmiş birkaç kural var:
Düzenlilik premium satın alır: Ayda bir alım yapanla haftada bir alım yapan kişiye aynı fiyat verilmez. Düzenli geliyorsanız bunu söyleyin. "Her ay sizden X koli alıyorum" cümlesi müzakeredeki en güçlü kozdur.
Toplu alım indirim getirir: Tek ürünü 10 koli almak yerine 5 farklı ürünü 2'şer koli almak genellikle aynı veya daha az indirim anlamına gelir. Tek üründe yoğunlaşmak daha iyi fiyat sağlar.
Nakit her zaman avantajlı: Kartla veya çekle ödemek toptancıya ek maliyet çıkarır. Nakit ödeme teklif etmek %3-5 ek indirim kapısı açar.
Yüzde onluk indirim mümkün: Düzenli müşteri olmak, toplu alım yapmak ve nakit ödeme kombinasyonuyla %10-20 indirim almak piyasada yaygın. Bunun için utanmadan sorun.
Kalite Tuzakları ve Dikkat Edilecekler
Merter'de her fiyat seviyesinde ürün bulabilirsiniz. Düşük fiyat her zaman kötü anlamına gelmez ama bazı kalite tuzaklarına dikkat etmek gerekiyor:
- Renk haslığı: İlk yıkamada solabilen ürünler. Pamuklu ürünlerde özellikle dikkatli olun. Çok parlak, gerçek dışı renklerde olan ürünler şüpheyle yaklaşın.
- Dikiş kalitesi: Kenar dikişlerini, kol dikişlerini kontrol edin. Kolay sökülme uzun vadede iade sorununa yol açar.
- Beden tutarsızlıkları: Aynı üretimde bile beden ölçüleri değişebilir. Özellikle denenmemiş üreticilerin ürünlerini ilk alımda az miktarda test edin.
- Koli içeriği sürprizi: Koli fotoğrafı ile kolinin içi farklı çıkabilir. İlk alımda koli açtırın, içeriği kontrol edin.
Güvenilir Toptancı Nasıl Bulunur?
Yıllar içinde oluşan güven ağı Merter'in en değerli sermayesi. Birkaç yöntemle güvenilir toptancı bulabilirsiniz:
- Diğer esnaftan referans alın: Aynı sektörden ama farklı bölgede çalışan esnaf genellikle kendi tedarikçilerini tavsiye eder. Bu tavsiye paradan daha değerli.
- Uzun süredir açık dükkan: 10-15 yıldır Merter'de olan dükkan genellikle güvenilir. Yeni açılanlar düşük fiyatla çekebilir ama sürekliliği belirsiz.
- Online forumlar: Toptancı forumlarında Merter yorumları ve tavsiyeler paylaşılıyor. Araştırmak zaman alır ama değer.
- Sergi ve fuarlar: Yılda birkaç kez düzenlenen tekstil fuarları hem üretici hem toptan satıcı bulmak için iyi fırsat.
Lojistik ve Teslimat
Merter'den alınan malı nasıl taşıyacağınız da önemli bir maliyet kalemi. Birkaç seçenek var:
- Kendi aracınızla: En ucuz ama en zahmetli. Park sorunu ve trafik ciddi zaman kaybettiriyor.
- Nakliyeci: Merter'de onlarca nakliyeci firması var. Esnafın tanıdığı nakliyeciler genellikle daha güvenilir ve uygun fiyatlı.
- Kargo: Küçük partiler için uygun. Ama tekstilde koli ağırlığı yüksek olduğundan kargo maliyeti önemli tutara ulaşabilir.
- Toptancının kendi teslimatı: Bazı büyük toptancılar belirli minimum alım üzerinde ücretsiz teslimat yapıyor. Bu seçeneği mutlaka sorun.
Stok Takibi: Merter Sonrası Kritik Adım
Merter'den gelen malla başlar asıl iş. Onlarca farklı ürün, her birinin renk ve beden kombinasyonu, lot numaraları, alış fiyatları... Bunları kağıtta veya Excel'de tutmak, işletme büyüdükçe kaos yaratıyor.
Siparix gibi bir toptancı yazılımı kullandığınızda Merter'den aldığınız her ürünü barkod ile sisteme girebilirsiniz. Renk-beden matrisi sayesinde hangi renkten hangi bedende kaç adet kaldığı anlık görünür. Müşteri "32 beden lacivert var mı?" diye sorduğunda depoya koşmak yerine ekrana bakarak cevap verebilirsiniz.
Sonuç: Merter'de Başarının Formülü
Merter'de başarılı olmak için gereken şeyleri özetlersek: Piyasayı tanımak için zaman ayırın, güvenilir tedarikçi ilişkileri kurun, kalite kontrolü ihmal etmeyin ve aldığınız malı doğru sistem ile yönetin. Birinci adım sahaya çıkmak, sonrakiler ise her gün biraz daha iyi yapmak.
Merter, doğru yaklaşanlar için muazzam bir fırsat. Yanlış yaklaşanlar için ise maddi kayıp ve hayal kırıklığı. Seçim büyük ölçüde sizin hazırlığınıza bağlı.